Humanities studies based on the Quran

Humanities studies based on the Quran

الزامات مطالعات تفسیری قرآن بنیان با روش هرمنوتیک فلسفی

Document Type : Original Article

Author
استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان،تهران، ایران S.musavinia@cfu.ac.ir
Abstract
مطالعات قرآن‌بنیان به دلیل اهمیت محوری قرآن کریم در هدایت دینی و اخلاقی مسلمانان، نیازمند روش‌شناسی‌های عمیق و جامع است. روش‌های سنتی تفسیری در مواجهه با مقتضیات اجتماعی و فکری معاصر، محدودیت‌هایی دارند. در این میان، هرمنوتیک به‌عنوان دانشی میان‌رشته‌ای امکان تحلیل عمیق‌تر پیام‌های قرآن را فراهم کرده و بستری برای پاسخ‌گویی به چالش‌های مدرن فراهم می‌کند.

پژوهش حاضر با استفاده از ابزارهای هرمنوتیکی، چارچوبی را پیشنهاد می‌دهد که تلفیقی از روش‌های تفسیری سنتی و رویکردهای نوین است. این چارچوب، ضمن حفظ اصالت روش‌های سنتی، پیام‌های قرآن را با زمینه‌های فرهنگی، تاریخی و نیازهای معاصر تطبیق می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که رویکرد هرمنوتیکی می‌تواند محدودیت‌های تفاسیر پیشین را کاهش داده و روشی پویا برای تفسیر لایه‌های مختلف قرآن ارائه دهد. پیشنهاد نهایی این پژوهش، طراحی یک مدل گام‌به‌گام برای مطالعات قرآن‌بنیان است که بر تعامل متن، مفسر و زمینه‌های نزول تأکید دارد.

کلیدواژه: هرمنوتیک قرآن‌بنیان، روش‌شناسی جامع تفسیر، پیش‌فهم و دایره هرمنوتیکی، مطالعات تفسیری معاصر
Keywords

  • Receive Date 15 July 2025
  • Accept Date 28 July 2025