Humanities studies based on the Quran

Humanities studies based on the Quran

تحلیل علل انحراف در مطالعات علوم انسانی قرآن بنیان

Document Type : Original Article

Authors
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 کارشناسی علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
Abstract
مطالعات علوم انسانی قرآن‌بنیان در سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از محورهای مهم تحول در علوم انسانی مورد توجه قرار گرفته‌اند. با وجود رشد نسبی در این حوزه، شواهد متعددی از انحرافات روشی و محتوایی در مسیر این مطالعات مشاهده می‌شود که می‌تواند اعتبار و اثربخشی آن را تحت‌تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل علل این انحراف‌ها انجام شده و تلاش دارد با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، مهم‌ترین عوامل دخیل در بروز این آسیب‌ها را شناسایی کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که بخشی از این انحرافات ریشه در فقدان تخصص در علوم قرآنی و حدیث، بی‌توجهی به زمینه‌های تاریخی و اجتماعی نزول آیات، استفاده نادرست و گزینشی از منابع قرآنی و روایی، و تأثیرپذیری بدون نقد از نظریات و روش‌های غربی دارد. همچنین، ضعف در استفاده از روش‌های پژوهشی بومی‌سازی‌شده، عدم توجه به ویژگی‌های خاص متن قرآن، و نادیده‌گرفتن ظرفیت سیره معصومان (ع) نیز از دیگر عوامل مؤثر محسوب می‌شوند.
Keywords

Article Title Persian

تحلیل علل انحراف در مطالعات علوم انسانی قرآن بنیان

Authors Persian

Mohammad Mahdi shahmoradi fereidoni 1
sakineh babo kohestani 2
1 Associate professor, Department of Quranic and Hadith Sciences, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
2 کارشناسی علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
Abstract Persian

مطالعات علوم انسانی قرآن‌بنیان در سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از محورهای مهم تحول در علوم انسانی مورد توجه قرار گرفته‌اند. با وجود رشد نسبی در این حوزه، شواهد متعددی از انحرافات روشی و محتوایی در مسیر این مطالعات مشاهده می‌شود که می‌تواند اعتبار و اثربخشی آن را تحت‌تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل علل این انحراف‌ها انجام شده و تلاش دارد با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، مهم‌ترین عوامل دخیل در بروز این آسیب‌ها را شناسایی کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که بخشی از این انحرافات ریشه در فقدان تخصص در علوم قرآنی و حدیث، بی‌توجهی به زمینه‌های تاریخی و اجتماعی نزول آیات، استفاده نادرست و گزینشی از منابع قرآنی و روایی، و تأثیرپذیری بدون نقد از نظریات و روش‌های غربی دارد. همچنین، ضعف در استفاده از روش‌های پژوهشی بومی‌سازی‌شده، عدم توجه به ویژگی‌های خاص متن قرآن، و نادیده‌گرفتن ظرفیت سیره معصومان (ع) نیز از دیگر عوامل مؤثر محسوب می‌شوند.

Keywords Persian

علوم انسانی قرآن‌بنیان
تفسیر به رأی
روش‌شناسی
انحرافات علمی

  • Receive Date 12 July 2025
  • Accept Date 28 August 2025